DBAM pyta o anonimowość, szacunek dla Dawców, Biorców, Rodzin Dawców

dr n. o zdr. Aleksandra Tomaszek odpowiada na pojawiające się pytania wśród pacjentów po transplantacji narządów, na pytania rodzin, poszukujących biorców narządów od swoich bliskich...„Czy jesteście za publikacją postów osób, które szukają biorców narządów swoich zmarłych bliskich?"

2025-10-08

Szanowni Państwo, padło pytanie „Czy jesteście za publikacją postów osób, które szukają biorców narządów swoich zmarłych bliskich? Odpowiem od strony psychologii emocji i możliwych konsekwencji i odsyłam również do ustawy transplantacyjnej obowiązującej w Polsce. 
Szanowni Państwo,
Transplantacja narządów ratuje życie i nadaje sens śmierci, ale jednocześnie wiąże się z ogromnym ciężarem emocjonalnym – zarówno dla rodziny dawcy, jak i biorcy. To doświadczenie dotyka bardzo wrażliwych sfer ludzkiej psychiki: poczucia straty, wdzięczności, a także potrzeby kontaktu z drugim człowiekiem, który stał się częścią tej niezwykłej historii.
Nigdy nie jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie emocje wywoła w nas kontakt z tematyką transplantacji – zarówno teraz, jak i w przyszłości. Proszę sobie wyobrazić sytuację, w której umiera nam ktoś bliski, a my dowiadujemy się, kto otrzymał jego serce. Naturalne mogłoby być pragnienie, by zobaczyć tę osobę, a nawet jej dotknąć – ponieważ nosi w sobie serce kogoś, kogo kochaliśmy.
Właśnie dlatego istnieją zasady oddzielające świat rodziny dawcy od życia biorcy. Chodzi o to, aby rodzina zmarłego nie próbowała ingerować w życie osoby, która otrzymała przeszczep, a sam biorca nie znał szczegółów z życia dawcy: jego nawyków, emocji czy osobistych doświadczeń. Po obu stronach – rodziny dawcy i biorcy – emocje mogą być bardzo silne, i to nawet wiele lat po operacji.
Brak sprzeciwu rodziny na pobranie narządów oraz uszanowanie woli zmarłego sprawiają, że łatwiej przejść przez proces żałoby. Nadaje to śmierci sens – życie jednej osoby kończy się, ale ratuje życie innej. Szczególnie silne emocje budzi przeszczepienie serca. W kulturze i naszej wrażliwości serce od zawsze kojarzone jest z uczuciami i duszą, choć medycyna podkreśla, że serce nie odpowiada za emocje, smaki czy wspomnienia. Symbolicznie jednak pozostaje ono najważniejszym organem.
Mam świadomość, że dzisiaj – w dobie internetu i mediów społecznościowych – rodziny dawców i biorcy mogą łatwo się odnaleźć. Uważam jednak, że takie próby niosą ryzyko i mogą przynieść więcej cierpienia niż ukojenia. Zasady ograniczające kontakt funkcjonują nie tylko w Polsce, lecz także na całym świecie. Rodziny dawców otrzymują jedynie informacje, jakie narządy pobrano i czy podjęły pracę, bez możliwości identyfikacji biorcy. Z kolei biorca może dowiedzieć się jedynie o płci i wieku dawcy – również anonimowo.
Proszę wyobrazić sobie sytuację, gdy ktoś dowiaduje się, że otrzymał serce lub nerkę od osoby, która za życia uchodziła za człowieka złego. Naturalne jest, że umysł zaczyna tworzyć wyobrażenia, które mogą wpływać na samoocenę biorcy. Z drugiej strony, rodzice dziecka, którego narządy zostały pobrane po śmierci, mogą pragnąć wpływać na życie biorcy – co również mogłoby prowadzić do poważnych komplikacji emocjonalnych.
Zdarzają się też sytuacje, gdy biorca umiera. Wówczas rodzina dawcy przeżywa utratę po raz kolejny, a proces żałoby może rozpocząć się na nowo. Takie doświadczenia – choć nie można ich oceniać w kategoriach dobrych czy złych – mogą mieć daleko idące konsekwencje psychiczne zarówno dla rodzin dawców, jak i dla samych biorców.
Ważne ! 
Transplantacja to nie tylko procedura medyczna, ale także wyjątkowe doświadczenie egzystencjalne. To spotkanie życia i śmierci, nadziei i straty, wdzięczności i tęsknoty. Dlatego tak ważne jest, by respektować zasady anonimowości – chronią one emocje obu stron i pozwalają przeżyć ten proces w sposób, który minimalizuje dodatkowe cierpienie. Ostatecznie, decyzja o oddaniu narządów jest gestem największej solidarności i miłości, a życie uratowane dzięki niej staje się najpiękniejszym świadectwem sensu śmierci.

 

Aktualności

  • DBAM partnerem w kampanii "Zdążyć przed zawałem"

    15 maja 2026 roku w Częstochowie odbyły się ogólnopolskie warsztaty edukacyjne „Zdążyć przed zawałem”, zorganizowane przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pacjentów EcoSerce. W wydarzeniu, które zgromadziło ponad 300 uczestników, aktywny udział wzięliśmy także my - Fundacja DBAM.

    więcej

  • DBAM w 2025 roku – sprawozdanie z działań Fundacji

    Rok 2025 był dla naszej Fundacji czasem intensywnej pracy, zaangażowania i wielu cennych inicjatyw. Zgodnie z naszym obowiązkiem sprawozdawczym, jak co roku przygotowaliśmy podsumowanie działalności, które przekazujemy również do właściwego Ministerstwa. To jednak nie tylko formalność — to przede wszystkim okazja, by spojrzeć wstecz na miesiące pełne działań, spotkań, wydarzeń i projektów, które współtworzyliśmy wraz z naszymi partnerami, wolontariuszami oraz społecznością skupioną wokół Fundacji. Zebraliśmy najważniejsze momenty minionego roku — historię naszej aktywności, podejmowanych inicjatyw, uczestnictwa w wydarzeniach oraz efektów wspólnej pracy. Przedstawiamy podsumowanie 2025 roku, które pokazuje, jak wiele udało się zrealizować i jaką drogę wspólnie przeszliśmy.

    więcej

  • DBAM i HeartFlow nowa nadzieja dla pacjentów z niewydolnością narządów

    Na mapie organizacji wspierających pacjentów pojawiła się nowa organizacja pacjencka – Fundacja HeartFlow – Mechaniczne Wspomaganie Krążenia i Transplantacji Serca. Fundacja skupia w swoich strukturach pacjentów z mechanicznym wspomaganiem krążenia (LVAD), pacjentów przed i po transplantacji, personel medyczny oraz psychologów. Jej działania koncentrują się na osobach z zaawansowaną niewydolnością serca, wymagających mechanicznego wspomagania krążenia lub transplantacji. To obszar, w którym medycyna spotyka się z ogromnymi emocjami, a każda decyzja może oznaczać drugą szansę na życie.

    więcej

 

Fundacja Dbam 

Dane teleadresowe:

mail Siedziba: ul. Gen. M. Coopera 8/20; 01-315 Warszawa

mail Adres korespondencyjny: ul. E.Szwankowskiego 1/43; 01-318 Warszawa

mail: kontakt@dbam.org.pl

yesKRS: 0001003269; yesNIP 5223241766; yesREGON 523703627

Została powołana 24 października 2022 r. jako dar wdzęczności z nowe drugie życie po przeszepie nerki. Głównym celem statutowym działalności fundacji jest dbanie o promocję zdrowia i edukację zdrowotną oraz dbanie o wartości, tradycję i promowanie kultury polskiej.

Fundację Dbam można wspomóc heart 

Bank PKO BP S.A. nr 42 1020 1185 0000 4102 0347 8955